Do ha mushtin dhe do pi mishin!!!

E di me kete titull jam treguar shume i poshter ? sepse po luaj me emocionet dhe femijerine tuaj duke ju terhequr vemendjen dhe duke ju bere kureshtar qe te klikoni ?. Nese jeni ketu do te thote qe funsionoi ?, por mos me mbani meri sepse ne rrjeshtat ne vazhdim do flas per nje teme shume interesante!

Nuk besoj eshte shume e veshtire per tu gjetur!

Si thoni ju?

Ai ari budallai qe na ishte dhe gjuetar dhe peshkatar tek cila teme thoni do na coje?

Pastaj, ai mushti aq i embel dhe aq i mire, qe tanime qe u rritem ka fermentuar dhe eshte bere vere (shpresojme jo uthull se na prishi pune ?) do pershtatet thoni me peshkun dhe mishin?

Upsss…?.

Dola ne teme pa rene ne sy fare ?

Ne te vertete ishte qe me artikullin e dates 8 prill, tek i cili ju ngacmoja kureshtjen duke folur per nje abinim te veshtire qe kisha imagjinuar, ku “preka” te themi ato qe mund te quhen rregullat kryesore te pershtatjes se ushqimit me veren! Deshira eshte qe me kete artikull ti ndaj me ju keto rregulla qe nuk jane aspak fikse por varen shume nga perberesit e nje pjate dhe menyra si jane gatuar ose kombinuar dhe, kuptohet, nga karakteristikat e veres me te cilen do e shoqerojme! Une do mundohem te shpjegoj te pakten ato me kryesoret.

Eshte nje teme shume e rendesishme dhe e veshtire, jam i ndergjegjshem! Por jo e pamundur!

Ne radhe te pare e filloj duke sqaruar qe pershtatja me e mire eshte ajo qe na pelqen dhe kjo dua qe te jete e qarte! Per nje motiv shume te thjeshte: nese mua, ose kujtdo, me pelqen per shembull te konsumoj nje pergatitje te lehte dhe delikate ( sic mund te jete nje filetto levreku e gatuar nen kripe ne furre) dhe ta shoqeroj me nje vere te kuqe me strukture te plote, alkol te larte dhe tanine te shumte ( psh Amarone, Barolo ose Primitivo), une them me/ju befte dhe nuk imponoj asnje lloj rregulli (edhe se abinimi eshte i gabuar dhe perse do e shikojme ne vijim) sepse kjo eshte gusto personale dhe nuk diskutohet!!!

Por nese duam vertet qe te valorizojme nje pjate ne menyre qe ti shijojme sa me mire perberesit e saj dhe ekuilibrin qe mund te kete dhe kemi vendosur qe do e shoqerojme me vere, atehere, eshte shume e rendesishme vera qe do pershtasim!

Duhet te kemi parasysh qe pershtatja midis veres dhe ushqimit behet kryesisht ne baze te dy parimeve, qe jane: harmonia dhe kontrasti!

Thoni te verteten tani po imagjinoni qe kur kemi pershtatjen ne baze te harmonise goja jone shnderrohet ne nje krevat ne forme zemre dhe ushqimi dhe vera bejne “dashuri” ?, kurse ne pershtatjen ne baze te kontrastit “kercet grushti” dhe goja na shnderrohet ne nje ring te improvizuar, Apo jo?

Ok ok, boll me fantazira! Tani eshte momenti serioz i shkrimit!

E verteta eshte qe, ne te kundert nga se c’mund te mendoni, eshte me shume pershtatja per kontrast ajo qe ben te mundur kompletimin dhe gjetjen e ekuilibrit midis veres dhe ushqimit!

Pershtatjen ideale ne baze te harmonise do e kemi parasysh ne keto raste:

– Struktura e nje pjate kerkon pak a shume te njejten strukture tek vera (dmth nje pjate me strukture te lehte sic mund te jete nje risotto do pershtatej mire me nje vere me trup te mesem, e bardhe ose e kuqe ne baze dhe te perberesve te pjates);

– Intensiteti aromatik i pjates kerkon tek vera intensitetin qe i korrispondon (dmth nese kemi nje pergatitje me perberes qe kane arome te theksuar ose me ereza, atehere edhe veren mundesisht do ta kerkojme me arome intense ose me rrush aromatik si nje Sauvignon ose Gewurztraminer);

– Embelsirat pershtaten shkelqyeshem me verat e embla! Dmth nje torte ose cfaredolloj embelsire gjen tek vera e embel shoqerimin me te mire. Por pervec embelsise duhet patur parasysh dhe struktura!!! Nese e keni parasysh Pandoro-n, qe ne Itali konsumohet per Krishtlindje, shpeshhere shitet bashke me ca spumante “dy lekshe” te embla dhe kjo sepse duke pasur strukture te lehte si embelsire dhe duke mos qene shume e embel shkon perfekt me kto lloj spumantesh! Ne asnje menyre nuk pershtatet me Prosecco ose verera te tjera me gaz sic bejne te gjithe sepse aciditeti dhe dioksidi i karbonit qe permban vera krijojne nje shije metalike dhe te hidhur dhe na prish ne cdo gllenjke shijen e embelsires! Kjo ishte bombe eee ?, apo e dinit?! Gjithsesi provojeni dhe pastaj flasim.

Pershtatja ne baze te kontrastit eshte ideale ne keto raste:

– Shijshmeria (qe vjen kryesisht nga kripa), tendenca e hidhur (qe e gjejme tek disa perime si radicchio, karcofi ose qe vjen nga gatimi nese perdorim zgaren psh) dhe tendenca e tharte ( qe e kemi kur perdorim limonin, domaten, uthullen ose tek kosi) qe perbejne “pjeset e forta” tek ushqimi, kerkojne tek vera butesine!!! Ku e gjejme butesine tek vera do thoni ju??? Tek vera butesine e jep alkoli, sheqeri nese ka nje mbetje te vogel, polialkolet (kryesisht nje substance qe quhet glicerolo) dhe vjeterimi nder vite qe ben te ulet aciditeti (qe tek ushqimi e gjejme si tendence te tharte keshtuqe nuk na duhet) dhe si pasoje vera na duket me e rrumbullaket ?. E perkthyer? Ne kete rast ju ftoj serish te lexoni artikullin te cilit ju referoja me siper.

– Tjeter element shume i rendesishem i pershtatjes per kontrast eshte yndyra e nje pjate qe gjen nje aleat ideal tek taninet (kemi thene qe jane ato elemente te veres qe na thajne gjuhen dhe krijojne nje ndjesi vrazhdesie) te cilet “frenojne” yndyren duke krijuar nje efekt tharjeje;

– Kurse lengshmeria e nje pjate (mund te jete nje filetto e skuqur pak dhe si pasoje ka akoma leng brenda) pershtatet shume mire me alkolin e veres qe e than pikerisht kete leng (e keni parasysh kur zgjoheni ne mengjes mbas nje nate alkoli se sa uje pini?) dhe krijon nje ekuiliber persa i perket lengshmerise;

– Interesante eshte edhe tendenca e embel (qe nuk eshte embelsia) qe e gjejme kryesisht tek perimet si karrota, qepujkat, kungulli, por edhe tek buka, orizi dhe makaronat! Kjo vjen si rrjedhoje e pranise te sheqereve kompleks qe kane, te cilet nuk japin nje embelsi te vertete por nje ndjesi embelsie, prandaj ne kete rast nuk mund te mendojme per nje vere te embel por per nje vere te fresket dhe me aciditet te larte qe te na freskoje dhe te mos na velet shija ?. Por tendencen e embel e gjejme dhe tek frutat e detit (si karkaleci, kallamaret ose sepjet),salsicet ose gjalpi dhe vlen po i njejti rregull;

– Por ka edhe nje lloj yndyre tjeter qe gjejme tek ushqimi qe nuk eshte ajo e lengshmja (vaji, dhjami i shkrire ose gjalpi i shkrire) per te cilen fola me siper ku duhet te kerkonim taninet tek vera! Kemi yndyren, ne forme te pashkrire te themi, e cila eshte presente tek veza, tek djathrat, tek sallamet, etj etj. Kjo lloj yndyre qe krijon nje ndjesi mbllacitjeje ne shije ka nevoje per lengshmeri dhe ne kete rast na duhet nje vere me aciditet te larte qe te provokoje prodhimin e beshtymes dhe keshtu na pastrohet goja dhe freskohemi. Dmth vera duhet te jete e fresket (mundesisht e bardhe, por nuk eshte e thene sepse nese djathrat jane te vjeteruar jane me siguri te kripur dhe si pasoje krijohet lengshmeri ne goje dhe atehere nje vere e kuqe mund te shkoje shume mire), e shijshme (dmth te kete kripera minerale) dhe nese eshte me gaz akoma me mire sepse dioksidi i karbonit na freskon dhe pastron ne te njejten kohe shijen.

Thashe shume gjera e di!

Po prisni se nuk do ikni pa e kuptuar.

Tani do ta bej te thjeshte fare qe ta kuptoje dhe ari peshkatari dhe gjuetari! Jo per ndonje gje po ka cifte ai dhe po ja shkrep kot ?.

Peshku shkon me veren e bardhe! Po apo jo?

Po! Nese, sipas asaj qe thame me siper, eshte nje peshk pa yndyre dhe eshte gatuar ne menyre te thjeshte te themi (dmth kemi nje peshk zgare te cilin pasi e pastrojme na ngelet nje fileto dhe me ndonje perime te zier si kontorno) atehere nje vere e bardhe e fresket do respektonte strukturen, do pastronte shijen duke krijuar lengshmeri dhe do na freskonte njekohesisht, duke “mundur” tendencen e embel te peshkut dhe te perimeve.

Po sikur peshku te ishte nje ngjale dhe perimet te ishin zgare? Jepeni ju pergjigjen!

Mishi shkon me vere te kuqe! Po apo jo?

Po! Por zgjedhja e veres varet nga lloji i mishit (pule, derri, vici, qingji, etj), cfare pjese e kafshes eshte (filetto, muskul, etj) dhe shume e rendesishme si eshte gatuar! Psh nje filetto pule mund te shkoje shume mire edhe me nje vere te bardhe me trup te plote dhe e vjeteruar, kurse nje filetto vici mund te shkoje shume mire me nje vere te kuqe me trup te mesem sic mund te jete nje Rosso di Montalcino ose nje Chianti ose pse jo nje vere Kallmet, te cilat kane alkol te mjaftueshem per te thare lengshmerine dhe tanine nese ka dhe pak yndyre. Po nese kemi mish qingji ose keci ose derri te eger? Atehere ketu struktura e veres duhet te jete e rendesishme dhe te kete tanine qe te “luftojne” yndyren dhe te kete zgjatje ne shije qe mos ta “mundi” pjata veren por te qendrojne bashke gjate ngrenies (persa i perket vererave ketu besoj se e kuptoni qe po flasim per verera qe nuk duhet me se s’ben te kushtojne sa qimet e kokes por ama te jene me trup te plote dhe te vjeteruara)!

Ok e lejme me kaq per kete here.

Por pyetje mund te beni se eshte menyra me e mire per te plotesuar informacionet.

Ah kam une nje pyetje per ju!

Ku mund ta gjejme te regjistruar kte teatrin se me erdhi nje deshire vertet e madhe per ta pare ?.

E kam seriozisht!

Ciao dhe gezuar!